Çocuk, Oyun ve Oyuncaklar

Oyun, bütün çocuklarda ortak olarak görülen önemli bir gereksinimdir. Çocuğun büyümesi ve sağlıklı gelişmesi için beslenme, sevgi, bakım ne kadar gerekli ise; oyun ve oyuncaklar da o kadar gereklidir. Çocuğun ilk arkadaşları oyundur ve oyun çocuğun çevresini tanımasına,algılamasına, öğrenmesine, uygulamasına,yaratıcılığını geliştirmesine imkan veren önemli bir gereksinimdir, olmazsa olmazdır.

Çocuk oyun sayesinde kendisini, duygularını ve ihtiyaçlarını, tanır. Düşünmeyi öğrenir, anlam yüklemeyi, ilişki kurmayı öğrenir. İleriki yaşamda sahip olacağı bilişsel ve davranışsal olarak birçok becerisini çocukluğunda oynadığı oyunlar içinde geliştirir. Oyun çocuklara, kendisini karşısındakinin yerine koyarak düşünmeyi, karşılıklı ilişkilerde kendi sorumluluğunu ve başkalarını haklarını fark etme, sabırlı olma, kurallara uyma becerilerini farketmesini kazandırır ve de liderlik yönünü geliştirir. Oyunda farklı rollere bürünme imkanı bulan çocuk, yaşadığı sorunları nasıl çözebileceği konusunda fikir yürütür, deneyimler edinir.

Oyun çocuğu ileriki yaşama hazırlayan bir zemin niteliğindedir. Çocuğun; çevresini tanımasını, çevresiyle bütünleşmesini, duygularını ve düşüncelerini ifade edebilmesini sağlayan bir yapıdır. Çocuğun ilk tecrübe kazanacağı alanlardan biridir. Oyun oynarken oyuncaklara yüklediği anlamlar çevresine yüklediği anlamlarla benzerdir. Oyunun çok önemli diğer bir işlevi de anne baba, kardeşler ve çocuk ilişkisinde ortaya çıkar. Çocuğuyla iletişim kuran ebeveynler, oyuna eşlik ederken çocuklarına başka şekillerde olamayacağı kadar yakınlaşır, onu tanıma, keşfetme ve eğitme olanağı bulur, onun bakış açısını daha iyi anlar.

Anne, baba, kardeşler ve çocuk arasındaki çatışmaları çözmek için oyun, çok iyi bir fırsattır. Özellikle çocuğuyla fazla zaman geçiremeyen ebeveynler oyun ile bu olumsuzluktan kurtulabilir, çocuklarıyla bu şekilde zaman geçirerek iyi bir iletişim kurabilirler ve de olumsuzluklardan arınma fırsatı yakalayabilirler. Çocuğuyla ilişkisini daha olumlu bir hale getirmek isteyen ebeveynler çocuğuyla verimli bir şekilde oynayarak, zaman geçirerek oyunun sıcak ortamından yararlanabilir ve çocuklarıyla yakınlaşma amacına ulaşabilirler. Oyunun önemi kadar önemli bir konu da oyuncak seçimidir. Daha sağlıklı ortamlar kurabilmek ve çocukların etkinliğini arttırmak için yapıp bozabileceği oyuncak seçimleri yapmak daha uygun olacaktır çünkü çocukların hazır oyuncaklara olan ilgileri çabuk kaybolabilmektedir.

Kendini ve bedenini yeni keşfeden 0-12 aylık bebeklere uygun oyuncaklar seçilmelidir. Bebekler hem kendilerini hem el, ayak evde bedenini yeni keşfetmeye başlar bu yüzden bu dönemde yattıkları yerden takip edebilecekleri mobiller, ses çıkaran, sallanan oyuncaklar, cıngıraklar gibi oyuncaklar seçmek gerekir.

Çocukların oyun oynamaya başladığı dönem; 2-3 yaşından itibarendir ve bu dönemde çocuklar çevrelerinde yaşadıkları günlük olayları algılamaya başlarlar. Bu nedenle, bu dönemdeki çocuklar için en uygun oyuncaklar onların oyunlarında kullanabilecekleri değişik boyutlardaki evcilik oyuncakları, bebekler, çeşitli kuklalar, oda takımları, mutfak malzemeleri gibi malzemeler, bahçe aletleri, hayvan seti, ulaşım setleri, doktor araç gereçleri, uygun olan malzemelerdir.

3-4 yaşlarında çocukların motor gelişimlerinin artması ve hareketlerinin daha da düzenlenmesi sebebiyle hareket edebilecekleri nitelikteki oyuncaklara daha fazla yönelim gösterirler. 3 tekerlekli bisiklet sürmek, pedallı araba, zıplamalı oyunlar, yapboz, gibi şeylere ilgileri daha fazla olur.

4-6 yaş arası çocuklar da masa başı etkinliklere daha çok yönelirler. Bu etkinliklerde boyama, resim yapma, şekillerle ilgilenme daha fazla görülür. Okul öncesi dönem de olduğu için somut bir şeylerle ilgilenmeye çizmeye ve de şekillere ilgileri artış gösterebilir. Dolayısıyla çocukların algılama, hatırlama, parçalara ayırıp birleştirme, yanılma, düzeltme, yeni yorumlar ve çözümler getirme yetenekleri de gelişim gösterebilir.

Genel olarak oyun ve oyuncaklar, çocuğun beden ve ruh sağlığı, kişiliği, gelişimi için çok önemli yer tutmaktadır. Ebeveynler güvenli oldukları sürece çocuğun oyuna müdahale etmemelidir, aksine çocuğu desteklemelidir. Oyun, çocuğun gelişimi ve yetiştirilmesi yönünden oldukça önemli bir olaydır ve oyun, çocuğun en önemli işi, oyuncakları da en önemli aracıdır. Çocuğun gelişimi için vazgeçilmez bir unsurdur bu yüzden anne , baba, öğretmenler, çevre tarafından çocuğa oyun için gerekli ortamlar oluşturulmalı ve desteklenmelidir.

Seren Karabulut
Uzman Psikolog

YORUM EKLE

banner4

banner3